Het Binnenhof

Het Binnenhof (historische naam: Hof van Holland) is een gebouwencomplex in het centrum van Den Haag, dat al eeuwenlang het middelpunt is van de Hollandse en Nederlandse politiek.

Over Het Binnenhof vertelt de gids je alles over de geschiedenis en huidige functies van het Binnenhof en de gebouwen, en er is natuurlijk ruim de tijd om vragen te stellen. Wat doen die kleine hoofdjes bijvoorbeeld onder het plafond van de Ridderzaal?

Praktische informatie

  • Duur: 60 minuten
  • Prijs: €5,50 (Gratis wanneer je een Ooievaarspas hebt. De voorwaarden en info voor boeken vind je onderaan deze pagina)
  • Aanvangstijd: 9.00 uur, 10.30 uur, 12.00 uur en 13.30 uur. (Let op! Op maandagen is de rondleiding van 9.00 uur een speciale Kinderrondleiding.)
  • Reserveren: Tickets zijn te verkrijgen via ons online reserveringssysteem.
  • Taal: De voertaal van de rondleidingen van 9.00, 10.30 en 12.00 uur is Nederlands. De rondleiding om 13.30 uur wordt op dinsdag en donderdag in het Engels verzorgd. Helaas is het niet mogelijk om een audioguide te reserveren voor deze rondleiding.
  • Maximaal aantal deelnemers: 14 personen
  • De Ridderzaal is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers of mensen die zeer slecht ter been zijn, omdat deze alleen per trap bereikbaar is.

Geschiedenis Het Binnenhof

Het Binnenhof (historische naam: Hof van Holland) is een gebouwencomplex in het centrum van Den Haag, dat al eeuwenlang het middelpunt is van de Hollandse en Nederlandse politiek. Het ontstaan gaat terug tot de bouw van een kasteel door de graven van Holland, die er sinds de dertiende eeuw hun residentie hielden. Later werden zij in deze keuze opgevolgd door stadhouders, de Staten van Holland en West-Friesland en de Staten-Generaal van de Nederlanden, respectievelijk de Staten-Generaal ten tijde van het Koninkrijk der Nederlanden, die deze locatie verkozen vanwege haar status als bestuurscentrum. Ook de minister-president, de hoogste politieke bestuurder van Nederland, heeft hier zijn kantoor, in het Torentje.

De stad Den Haag dankt haar ontstaan aan het Binnenhof, dat in de loop van de eeuwen zorgde voor een aanwas van bestuurders en werklieden, die zich in de nabijheid vestigden. Het Binnenhof wordt gerekend tot de top 100 van nederlandse monumenten en is mogelijk het oudste parlementscomplex in Europa dat nog als zodanig dienstdoet, waarbinnen de vergaderzaal van de Eerste Kamer, rond 1655 gebouwd als vergaderzaal van de Staten van Holland en West-Friesland, kan worden gezien als de oudste in gebruik zijnde parlementaire vergaderzaal.

Het woord “Binnenhof” staat in het Nederlandse taalgebruik vaak synoniem voor de landelijke politiek van Nederland. Het Buitenhof is een aangrenzend plein, vroeger ook wel ‘Nederhof’ genoemd.

Oorsprong

Impressie van het Binnenhof in de 13e eeuw volgens architect Cornelis Peters, 600 jaar later

Over het ontstaan van het Binnenhof is niets met zekerheid bekend. Volgens een hypothese zou het terrein van het Binnenhof en omgeving in 1229 door graaf Floris IV van Holland zijn gekocht. In een akte uit 1229 bevestigde heer Dirk I van Wassenaer dat hij zijn bezit van de rechtspraak over het hof van wijlen vrouwe Meilendis, inclusief alle aanwezige “mannen en hoevenaars”, had verkocht aan graaf Floris. Volgens sommige hedendaagse historici was vrouwe Meilendis waarschijnlijk de weduwe van Filips van Wassenaer, de vader van heer Dirk.

Over de exacte plek waar deze hof heeft gestaan, bestaat geen documentatie. In de loop van de geschiedenis werd door historici gesproken over met name drie mogelijke locaties: de plek van het huidige Binnenhof, de nabij gelegen Plaats en de Pastoorswarande in het Kortenbos.

Veel historici zijn het erover eens, dat de bouw van het grafelijk hof op het Binnenhof in direct verband staat met de verbouwing van de grafelijke villa “Losdun” tot Abdij van Loosduinen, welke rond dezelfde tijd plaatsvond. De bouw van een nieuw grafelijk hof op relatief korte afstand maakte het bezit van de villa overbodig, waarna de graaf deze schonk aan de cisterciënzer kloosterorde. In de nog steeds bestaande middeleeuwse Abdijkerk van Loosduinen is bouwkundige verwantschap herkenbaar met het grafelijk hof op het Binnenhof.

Het Binnenhof

Het Binnenhof en omgeving aan het eind van de zestiende eeuw

Het Binnenhof

De bebouwing van het Binnenhof langs de Hofvijver met een watersteekspel op het water; omstreeks 1625.

Eerste grafelijke kasteel

De eerste bebouwing door de graaf van Holland bestond naar alle waarschijnlijkheid uit het huidige Rolgebouw als woonkwartier, met de Haagtoren, alsmede een vrijstaande zaal op de plek van de nog bestaande oudste kelder onder de Ridderzaal. In die tijd was het Rolgebouw waarschijnlijk een etage lager. Deze conclusie werd reeds getrokken in 1907 door de Commissie van Advies, na bouwkundig onderzoek in verband met de restauratie van het complex.

Uitbreiding

Zeker is dat de zoon van Floris IV, graaf Willem II, begon met de uitbreiding tot een kasteelcomplex waar ook het toen ommuurde Buitenhof inclusief de Gevangenpoort deel van uitmaakte. Tussen 1248 en 1280 bouwde Willem de hofkapel en de gotische Ridderzaal. Links en rechts, haaks op de Ridderzaal, staat een muur die de ruimte voor en achter het gebouw splitste. Beide muren hebben een poort. Aan het einde van de muur, bij de Hofvijver, werd de hofkapel gebouwd, en vlak daarbij het Ridderhuis, waar bezoekende ridders onderdak kregen; aan de zuidkant kwamen keukens. De zuiderpoort werd de Keukenpoort genoemd, en daarachter lag de Keukenhof (‘Cokenplein’).

Achter de ridderzaal werden woonvertrekken aangebouwd. Een poort (later de Maurits- of Grenadierspoort genoemd) en brug gaven toegang tot de kooltuin en een boomgaard. Daar zijn nu het Mauritshuis en het Plein.

Vermoedelijk werd het kasteel voltooid tijdens de regering van Willems zoon, graaf Floris V, en was het Binnenhof waarschijnlijk korte tijd residentie van de graven van Holland. De graven van Henegouwen woonden slechts tijdelijk op het Binnenhof. Desondanks breidden zij het kasteel uit met nieuwe gebouwen. Onder enkele graven van Beieren was het kasteel weer wel residentie. Met name Albrecht van Beieren heeft er lang gewoond.

Behalve de Hofvijver werd het Binnenhof eeuwenlang omringd door grachten, die ook via het Spui toegang gaven naar Delft. Dat was onder meer belangrijk voor de aanvoer van bier, want alleen steden met stadsrechten mochten bier maken. Tegenwoordig is van al dat water alleen de Hofvijver overgebleven en een klein stukje gracht naast het Torentje.

Het Binnenhof bijna afgebroken

De buitenkant van het Binnenhofcomplex met een prinselijke statie-koets met paarden op de voorgrond (centsprent van ca. 1780).

Tot twee keer toe zijn er plannen geweest om het Binnenhof af te breken. Tussen 1806 en 1810 werd het land bestuurd vanuit Amsterdam: koning Lodewijk Napoleon verplaatste zijn zetel naar Amsterdam. Koning Lodewijk stelde het complex ter beschikking aan het Departement van Oorlog, dat in een groot deel van het gebouwencomplex een militaire opleiding vestigde met ruim 1.500 leerlingen. Op andere delen van het Binnenhof werden vertrekken gebruikt door lokale verenigingen, of ze dienden als opslagruimte. En een deel stond leeg.

Het Binnenhof

Luchtfoto van het Binnenhof in 1938 nog zonder de uitbreiding van de Tweede Kamer

De koning stuurde zijn minister van Financiën Alexander Gogel naar Den Haag om een rapport op te stellen over de staat van het Binnenhof. Gogel stelde dat het Binnenhof in een zeer slechte staat was en adviseerde zelfs om grote delen af te breken, waaronder de Ridderzaal, alle grafelijke vertrekken, de stadhouderlijke vleugel en de overige bebouwing aan de zuid- en oostzijde van het Binnenhof. Het sloopmateriaal kon dan worden verkocht aan de meestbiedende, concludeerde Gogel.

Het zou er echter niet van komen, aangezien koning Lodewijk in 1810 door zijn broer keizer Napoleon werd afgezet. Onder de keizer werd het gebruik van het Binnenhof door het Departement van Oorlog verder geïntensiveerd. Napoleon was continu in oorlogen verwikkeld en maakte daarom dat gebruik noodzakelijk. Hij vestigde op het Binnenhof onder meer de Hoge Militaire Vierschaar en een militair ziekenhuis. Het Binnenhof werd daarbij afgesloten voor het algemeen publiek, dat boos reageerde. De in 1813 aangetreden koning Willem I besloot het Binnenhof weer in gebruik te nemen, waardoor het weer werd beschermd tegen afbraak.

De tweede keer dat er dreiging was om het Binnenhof af te breken was in 1848. De toenmalige Staten-Generaal wilden een groot signaal geven dat de grondwetsherziening van 1848 de macht bij de Staten-Generaal legde in plaats van de koning, en het leek de leden een goed idee om als gebaar het oude machtscentrum af te breken en nieuwe regeringsgebouwen neer te zetten. De lokale bevolking had echter meer oog voor de historische waarde van het Binnenhof en kwam met succes in verzet tegen de plannen.

Verbouwing en uitbreiding in 1992

Tot in de jaren 80 van de 20e eeuw deed het Binnenhof nog dienst als parkeerplaats. Juli 1983 werd het Binnenhof autovrij na realisatie van een ondergrondse parkeergarage.

 

Het huidige Binnenhof bestaat al lange tijd en is sinds de 19e eeuw weinig van uiterlijk veranderd, al stelt de huidige opzet van het parlement andere eisen aan de faciliteiten dan enkele eeuwen geleden. Tot 1992 was de Oude Zaal (de Balzaal van stadhouder Willem V uit de 18e eeuw) de zittingszaal van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De zaal was te klein om de 150 leden van de Kamer te huisvesten samen met alle ondersteunende personen. In 1992 werd daarom naar ontwerp van architect Pi de Bruin het complex verbouwd en uitgebreid met een nieuwe vergaderzaal voor de Tweede Kamer. De oude vergaderzaal werd in oude staat teruggebracht en voorzien van moderne (kunst-)toevoegingen.

Vanaf 2021 ondergaat het Binnenhof opnieuw een grootschalige verbouwing, die enkele jaren gaat duren. Daarbij zal het aangezicht van het gebouwencomplex, op aandringen van de Tweede Kamer, echter slechts minimaal gewijzigd worden.

Bron-wikipedia/prodemos.nl

Rate and write a review

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Binnenhof 1A
Den Haag 2513 AA ZH NL
Get directions
Ticket`s zijn te koop op prodemos.nlvoor meer informatie kijk op de website.

Meer musea en monumenten boeken!

Volg ons