Nieuwe Kerk Amsterdam

De Nieuwe Kerk Amsterdam, het kerkgebouw is gelegen aan de Dam, op nummer 12, naast het Paleis op de Dam. Tussen de kerk en het Paleis loopt de Mozes en Aäronstraat.

De Nieuwe Kerk Amsterdam, het kerkgebouw is gelegen aan de Dam, op nummer 12, naast het Paleis op de Dam. Tussen de kerk en het Paleis loopt de Mozes en Aäronstraat.

Nieuwe Kerk Amsterdam Bouwgeschiedenis

De Sint-Nicolaaskerk (Oude Kerk), de eerste parochiekerk van Amsterdam, werd te klein bevonden door Nieuwe Kerk Amsterdamde enorme groei van de stad in de tweede helft van de 14e eeuw. Op 15 november 1408 gaf de Bisschop Frederik van Blankenheim van Utrecht toestemming voor een tweede parochiekerk. De kerk werd gewijd aan Onze Lieve Vrouwe, en later aan Sint-Catharina. De bouw was toen echter al ver gevorderd.

De geschiedenis van de Nieuwe Kerk begon omstreeks 1380 naast (niet in) de boomgaard van Willem Eggert. Hij had dit terrein bij zijn huis als bouwgrond voor de kerk geschonken en was de bouwheer en financier van de kerk die op 25 november 1409 gewijd werd. Willem Eggert werd in 1417 begraven in de voor hem gebouwde Eggertkapel.

De Nieuwe Kerk Amsterdam is in fasen tot stand gekomen. De oudste delen van de kerk zijn het koor en transept. Tijdens een stadsbrand van 1421 liep de kerk wel schade op, maar deze bleef beperkt. Rond 1435 is men met de bouw van het schip begonnen. Oorspronkelijk zou het schip acht traveeën tellen, maar dit werden er vijf in verband met ruimtegebrek. In de tweede helft van de 15de eeuw werden de zijbeuken gebouwd en kwam er een lichtbeuk op het middenschip ten behoeve van lichtinval. Na 1538 is het noorder transept verhoogd tot de hoogte van de rest van de kerk. Dit is duidelijk te zien op een oude stadsplattegrond van Cornelis Anthonisz. uit 1538, waar de kerk nog een lage noorder transept heeft.

Tijdens de stadsbrand van 1452 raakte de kerk opnieuw beschadigd. Er is sindsdien veel aan de kerk verbouwd en herbouwd. Een van de laatste delen van de kerk die werd voltooid is de noordelijke dwarsarm uit 1530-1540, die stijlelementen uit de Renaissance vertoont.

In 1565 kreeg de Oude Kerk een nieuwe toren en de Nieuwe Kerk wilde niet achterblijven; men begint met het heiwerk voor een eigen toren, die echter nooit voltooid zal worden (zie paragraaf Toren).

Tijdens de Beeldenstorm in 1566 wordt ook de Nieuw Kerk getroffen en er blijft weinig over van het rijke katholieke interieur. Na de Alteratie van 1578 wordt de kerk in gebruik genomen als Protestantse kerk. Op de plaats waar ooit het hoofdaltaar stond, komt in 1662 het door Rombout Verhulst ontworpen grafmonument voor admiraal Michiel de Ruyter.

Terwijl de kerk de stadsbranden van 1421 en 1452 redelijk goed had doorstaan, ging het in 1645 helemaal mis. Door werkzaamheden van loodgieters brandde de kerk, op het koor en straalkapellen na, geheel uit. Na deze brand is de kerk in gotiserende stijl hersteld.

Toren

nieuwe kerk amsterdam

De Dam met het Stadhuis en de nooit gebouwde toren van de Nieuwe Kerk. Geschilderd door een onbekende schilder; tweede helft 17e eeuw.

Tot tweemaal toe is er een begin gemaakt met het bouwen van een kerktoren bij de kerk. In 1565 waren de fundamenten gelegd, maar door het veranderende religieuze en politieke klimaat werd de verdere uitvoer van de plannen onmogelijk gemaakt. In 1646 werd een tweede poging gedaan. Jacob van Campen, ook de architect van het naastgelegen stadhuis (thans het Paleis op de Dam), ontwierp een toren in een gotiserende stijl. In 1647 wordt de laatste van de 6363 palen voor de toren de grond ingeslagen. Er volgt een oud magisch ritueel om de bouw goed te laten verlopen: een bouwoffer ter waarde van 200 gulden aan goud, en een eerste steenlegging, maar in 1653 wordt de bouw al gestaakt. Reden: de kosten voor de bouw van het nieuwe Stadhuis, dat op dat moment in volle gang is, vallen dermate hoog uit (uiteindelijk meer dan 8 miljoen gulden), dat het stadsbestuur besluit om van de bouw van de toren voor de Nieuwe Kerk af te zien. In 1783 werd de onvoltooide romp gesloopt. Wat rest is de onderbouw voor de westgevel van de kerk.

Restauraties

De kerk heeft verschillende restauraties ondergaan, waarbij ook verschillende veranderingen werden doorgevoerd. Bij een restauratie tussen 1892 en 1907-1912 werden door de architect Christiaan Posthumus Meyjes sr. neogotische elementen toegevoegd om de kerk terug te brengen in de staat van voor de brand van 1645. C. Wegener Sleeswijk voerde tussen 1959 en 1980 een restauratie uit, waarbij de kerk juist werd aangepast aan de eisen van zijn eigen tijd: de lichtwerking werd verbeterd en er werd constructief herstel uitgevoerd, zoals het leggen van nieuwe funderingen. Daarnaast werden er onder de natuurstenen vloer een verwarming aangebracht en werden aanbouwen verlaagd om meer lichtinval te realiseren.

Fundering

Al vele jaren wordt het zakkingsgedrag van de fundering gemonitord. De afgelopen jaren bleek de fundering van de grafkelder en van de tien omliggende pijlers in de kooromgang steeds sneller te zakken ten opzichte van de andere pijlers. In 2006 werd besloten om alle tien pijlers en de grafkelder te voorzien van een nieuwe fundering, ontworpen door de bekende Amsterdamse restauratieconstructeur ir. de Beaufort.

Tegenwoordig gebruik

Tegenwoordig worden er geen kerkdiensten meer gehouden. Door de ontkerkelijking kon de Hervormde Gemeente de kosten voor onderhoud en beheer niet meer opbrengen en daarom werd besloten om de kerk tot cultuurcentrum te verbouwen. In 1980 werd de kerk overdragen aan de in 1979 opgerichte ‘Nationale Stichting De Nieuwe Kerk’. Deze stichting organiseert sindsdien de activiteiten in de kerk. Tot op heden worden er afwisselende tentoonstellingen georganiseerd in de kerk, vaak van volkenkundige of cultuurhistorische aard. Daarnaast vinden er orgelconcerten plaats. Vaste organist van het monumentale orgel is Bernard Winsemius.

In 2010 werd het zeshonderdjarige bestaan van de kerk gevierd. In het kader van het Amsterdamse “Festival van de Hervorming” werd een kerkdienst gehouden. “Een unieke gebeurtenis”, aldus de protestantse kerk Amsterdam: “In 1955 vond in de Nieuwe Kerk voor het laatst een kerkdienst plaats.” Het Festival van de Hervorming is een initiatief van de protestantse kerk Amsterdam, de lutherse gemeente Amsterdam en de Amsterdamse remonstranten en doopsgezinden.

Jaarlijks vindt op 4 mei de Nationale Dodenherdenking plaats in de Nieuwe Kerk, voorafgaand aan de kranslegging bij het Nationaal Monument op de Dam.

Nieuwe Kerk Amsterdam

Begraven in de Nieuwe Kerk

In de Nieuwe Kerk hebben ooit naar schatting ongeveer tienduizend doden gelegen. Tijdens restauratiewerkzaamheden tussen 1959 en 1980 werden echter vrijwel alle graven geruimd. Halverwege de zeventiende eeuw waren ook al twee kerkhoven geruimd in verband met de uitbreiding van de Dam en de bouw van het stadhuis.

Onder anderen de volgende personen werden in de Nieuwe Kerk begraven:

bron – wikipedia/nieuwekerk.nl

Rate and write a review

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Dam 12
Amsterdam 1012 NP NH NL
Get directions
Dagelijks geopend van 10:00 - 17:00 uur. Gesloten op zaterdag & zondag:Openbaar vervoer De Nieuwe Kerk ligt aan de Dam, op ongeveer 10 minuten lopen van het Centraal Station. Bijna alle trams vanaf CS hebben een halte ‘Dam’.Trams: 2/4/11/12/13/14/17/24 Metro 52, halte Rokin (4-5 minuten lopen)

Meer musea en monumenten boeken!

Volg ons